Co to jest litofan i jak działa? Zdjęcie zamienione w wydruk 3D

Jak uzyskać zupełnie nowy i niepowtarzalny wygląd tradycyjnych zdjęć? Przekształcając je w trójwymiarowe obiekty. Doskonale tutaj sprawdzą się litofany. To nic innego, jak wytłaczane i generowane przez drukarkę 3D fotografie. Najlepszy efekt uzyskuje się po ich podświetleniu. Światło przechodzi przez cienkie części obrazu, a przy tym jest blokowane przez jego grubsze obszary. Wówczas ilość wydobytych szczegółów nas po prostu zachwyci. Narzędzia, które służą do przekształcania zdjęć w model litofanowy, odgadują podstawowy przedmiot grafiki, wytłaczają ją, dodają odpowiednią obwódkę oraz generują gotowy plik w formacie 3D (STL).

Czym jest litofan?

To cienka, porcelanowa płytka, wyrzeźbiona wgłębnie w formie płaskorzeźby. Najbardziej efektownie prezentuje się w świetle przechodzącym, dlatego zwykle wykorzystywana jest jako ozdobna zasłona na różne jego źródła. Co ciekawe, litofany mają niemal dwustuletnią historię — porcelanowe obrazki podświetlane świecą były salonową modą XIX-wiecznej Europy, na długo zanim ktokolwiek śnił o drukarkach.

Technologia druku 3D pozwala osiągnąć taki sam, niezwykły efekt bez płytki ceramicznej czy drewnianej. Wystarczy jedynie dobrać właściwy filament. Doskonale sprawdzą się jasne, w pełni nieprzejrzyste materiały, np. zimniejsze lub cieplejsze odcienie bieli. Ciemne filamenty nie przepuszczają światła w wystarczającym stopniu, powodując nieprawidłowe działanie litofanu.

Sposób działania litofanu

Zdjęcia drukowane w trójwymiarze cechują się zmiennym współczynnikiem tłumienia światła. To z kolei powoduje ich różną grubość na poszczególnych obszarach. Jaśniejsze elementy obrazu są wyraźnie cieńsze od ciemniejszych fragmentów. Po zastosowaniu podświetlenia naszym oczom ukaże się monochromatyczne zdjęcie. Za pomocą litofanu można także uzyskać efekt koloru. Wystarczy w tylnej jego części dokleić dwuwymiarowy, kolorowy wydruk zdjęcia we właściwym rozmiarze.

To jedna z najbardziej „magicznych” technik druku 3D — i dlatego uwielbiają ją dzieci. Na naszej ścieżce druku 3D litofan bywa projektem-prezentem: uczeń zamienia rodzinne zdjęcie w lampkę nocną dla babci i po raz pierwszy widzi, że jego umiejętności potrafią wzruszyć dorosłych. W metodyce PMR to ważny moment refleksji: technologia przestaje być zabawką, a staje się sposobem robienia rzeczy ważnych.

Dobór ustawień do litofanu — o czym należy pamiętać?

Warto zwrócić uwagę na takie parametry druku, jak:

• pionowa i prostopadła orientacja modelu na stole,
• usytuowanie litofanu wzdłuż osi ruchu drukarki,
• szerokość ścieżki dostosowana do wybranej dyszy,
• stosowanie 100% wypełnienia,
• adhezja wydruku do stołu — cylindryczne i zakrzywione litofany powinny przylegać do stołu.

Równie ważne są ustawienia dla cienkościennych obiektów. Drukarka 3D nie może pozostawiać dziur w wydruku. Zwróćmy także uwagę na obecność podpór oraz pozycję szwu.

Dla początkujących dobra wiadomość: darmowe narzędzia online (np. generatory litofanów) wykonają większość pracy za nas — wystarczy wgrać zdjęcie i pobrać plik STL. Prawdziwa nauka zaczyna się przy dopracowywaniu: to właśnie na iteracjach „wydruk → wnioski → poprawka” uczymy dzieci myślenia inżynierskiego. A jeśli chcesz, by pierwszy litofan Twojego dziecka powstał pod okiem mentora — umów lekcję startową.